İlmiye, Kalemiye, Seyfiye: Osmanlı'nın üç kolu, Dersaadet'in üç zümresi

Dersaadet'te karakterin üç zümreden birinde doğar. Zümrelerin adları uydurma değil; Osmanlı devletini yöneten kesimin üç büyük kolundan geliyor. Bu yazıda önce tarihteki karşılıklarını, sonra oyundaki hâllerini anlatıyoruz.

Tarihte

Osmanlı'da yönetici kesim kabaca üç kola ayrılırdı:

• Seyfiye, "kılıç ehli": askerler ve askerî kökenli yöneticiler. Beyler, paşalar, vezirler bu yoldan yükselirdi.
• İlmiye, "ilim ehli": ulema. Medresede okuyup kadı, müderris ya da müftü olanlar; başlarında şeyhülislam vardı.
• Kalemiye, "kalem ehli": devletin kâtipleri ve bürokratları. Divan kalemlerinde başlayan bu yol, 19. yüzyılda Babıâli'nin kalem odalarında büyüdü.

Bazı kaynaklar sarayı ayrı bir kol olarak sayar. Üç kol aynı devlete hizmet etti ama okulları, çıkarları ve dünyaya bakışları farklıydı; zaman zaman karşı karşıya da geldiler.

Dersaadet'te

1901'de üç zümrenin üçü de şehrin altındaki tılsımların çatladığını biliyor. Üçü de çözümün kendi elinde olmasını istiyor: İlmiye mührü yenilemek, Kalemiye çatlağı kayda geçirip yönetmek, Seyfiye üstünü kapatıp nöbete dönmek istiyor. Aynı Divan'da oturuyorlar ve birbirlerine güvenmiyorlar.

İlmiye

Üsküdar ve Anadolu yakası. Sembolü divit ve tesbih, rengi yeşil. Sözü: "Bu şehir mühürle ayakta." İlmiye karakterleri Sultantepe'de, tekkelerin yamacında doğar. Kalemiye'yi "mürekkep yalamış", Seyfiye'yi "kaba" bulur.

Kalemiye

Cağaloğlu-Babıâli, Sirkeci ve tarihî yarımada. Sembolü tuğra, rengi altın sarısı. Sözü: "Yazılmayan olmamıştır." Kalemiye karakterleri Cağaloğlu'nda, kalem odaları ve matbaalar arasında doğar. İlmiye'yi "hurafeci", Seyfiye'yi "zorba" sayar.

Seyfiye

Beşiktaş-Yıldız, Tophane ve Kasımpaşa. Sembolü çapraz pala ve tuğ, rengi kızıl. Sözü: "Kılıç durursa şehir durur." Seyfiye karakterleri Serencebey'de, Yıldız'ın eteğindeki kışla ve talimhanede doğar. İlmiye'yi "hayalperest", Kalemiye'yi "kâğıt paşası" sayar.

Kurallar

• Hesabın her sunucuda tek zümreye bağlıdır; ilk karakterin zümresi hesabın zümresi olur.
• Rakip zümreden birinin sohbette yazdıkları sana bozuk görünür. Onunla takas, grup ve lonca kurulmaz.
• Zümreler Galata Köprüsü'ndeki Zümre Çatışması'nda karşılaşır.
• Üç zümrenin ilk haritaları içerik olarak aynıdır; değişen görünüş ve komşular. Hangi zümreyi seçersen seç, kimse önde başlamaz.

Hangi zümre sana uyar? Sabır ve ilimse İlmiye, belge ve pazarlıksa Kalemiye, nöbet ve kuvvetse Seyfiye. Sınıflar için dört sınıf yazısına bak.